ଗ୍ରାମୀଣ ମହିଳା ସଶକ୍ତିକରଣ
ଭୁବନେଶ୍ୱର : ଗ୍ରାମୀଣ ମହିଳା ସଶକ୍ତିକରଣ ନିରନ୍ତର ବିକାଶ, ଅର୍ଥନୈତିକ ଅଭିବୃଦ୍ଧି ଏବଂ ଦାରିଦ୍ର୍ୟ ହ୍ରାସ ପାଇଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ। ବିଶେଷକରି ଭାରତ ଭଳି କୃଷି-ଭିତ୍ତିକ ଅର୍ଥନୀତିରେ, ଯେଉଁଠାରେ ପ୍ରାୟ ୮୦% ଗ୍ରାମୀଣ ମହିଳା କୃଷି ଏବଂ ଏହା ସହ ଜଡ଼ିତ କ୍ଷେତ୍ରଗୁଡ଼ିକରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରନ୍ତି, ସେଠାରେ ଏହାର ଆବଶ୍ୟକତା ଅଧିକ ରହିଛି। ମୁଖ୍ୟ ଆହ୍ୱାନଗୁଡ଼ିକ ଅର୍ଥନୈତିକ ଅସମାନତା: ପୁରୁଷଙ୍କ ତୁଳନାରେ ଗ୍ରାମୀଣ ମହିଳାମାନେ ୪୦% ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମଜୁରୀ ବ୍ୟବଧାନର ସମ୍ମୁଖୀନ ହୁଅନ୍ତି। ସେମାନଙ୍କୁ ଅସମାନ ପାରିଶ୍ରମିକ ମିଳିଥାଏ ଏବଂ ଜମି କିମ୍ବା କୃଷି ସମ୍ପତ୍ତି ଉପରେ ସେମାନଙ୍କର ମାଲିକାନା ଅଧିକାର ସୀମିତ ରହିଥାଏ। ଆର୍ଥିକ ସୁବିଧା ସୁଯୋଗର ଅଭାବ: ଅନେକ ମହିଳାଙ୍କର ବ୍ୟାଙ୍କ ଖାତା ନଥାଏ, ସେମାନେ ବନ୍ଧକମୁକ୍ତ ଋଣ ପାଇବାରେ ଅସୁବିଧାର ସମ୍ମୁଖୀନ ହୁଅନ୍ତି ଏବଂ ବଜାର କିମ୍ବା ଉଚ୍ଚ ମୂଲ୍ୟର ଯୋଗାଣ ଶୃଙ୍ଖଳା (supply chains) ସହ ସିଧାସଳଖ ଯୋଡ଼ି ହେବାର ସୁଯୋଗ ପାଆନ୍ତି ନାହିଁ। ସାମାଜିକ ଏବଂ ପାରିବାରିକ ବୋଝ: ଗଭୀର ଭାବରେ ଜଡ଼ିତ ସାମାଜିକ ପ୍ରଥାଗୁଡ଼ିକ ମହିଳାଙ୍କ ଗମନାଗମନ, ରାଜନୈତିକ ଅଂଶଗ୍ରହଣ ଏବଂ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେବା କ୍ଷମତାକୁ ସୀମିତ କରିଥାଏ। ଏହା ବ୍ୟତୀତ, ଘରୋଇ କାର୍ଯ୍ୟ ଏବଂ ପରିବାରର ସଦସ୍ୟଙ୍କ ଯତ୍ନ ନେବା ଭଳି ଅଣ-ଦେୟ (unpaid) କାର୍ଯ୍ୟଗୁଡ଼ିକ ଅଧିକାଂଶ ସମୟରେ ଅଦେଖା ରହିଯାଏ। ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟସେବା ଏବଂ ଶିକ୍ଷା କ୍ଷେତ୍ରରେ ବ୍ୟବଧାନ: ସାକ୍ଷରତା ହାର, ମାତୃ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟସେବା ଏବଂ ପରିମଳ ବ୍ୟବସ୍ଥା ପାଇବାରେ ମଧ୍ୟ ଅସମାନତା ରହିଛି। ଭାରତରେ ପ୍ରମୁଖ ପଦକ୍ଷେପ ଏବଂ ସମାଧାନ ଦୀନଦୟାଲ ଅନ୍ତ୍ୟୋଦୟ ଯୋଜନା - ଜାତୀୟ ଗ୍ରାମୀଣ ଜୀବିକା ମିଶନ (NRLM): ଏହା ପ୍ରାୟ ୮୩.୫ ଲକ୍ଷରୁ ଅଧିକ ସ୍ୱୟଂ ସହାୟକ ଗୋଷ୍ଠୀ (SHG) ମାଧ୍ୟମରେ ପ୍ରାୟ ୯ କୋଟି ମହିଳାଙ୍କୁ ବନ୍ଧକମୁକ୍ତ ଋଣ ଏବଂ ଜୀବିକା ନିର୍ବାହ ପାଇଁ ତାଲିମ ପ୍ରଦାନ କରିଥାଏ। ରାଜନୈତିକ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ: ୭୩ତମ ସମ୍ବିଧାନ ସଂଶୋଧନ ଅଧୀନରେ ପଞ୍ଚାୟତି ରାଜ ଅନୁଷ୍ଠାନଗୁଡ଼ିକରେ (PRI) ଏକ-ତୃତୀୟାଂଶ ଆସନ ମହିଳାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସଂରକ୍ଷିତ ରଖାଯାଇଛି। ଏହା ଫଳରେ ୧୪.୫ ଲକ୍ଷରୁ ଅଧିକ ନିର୍ବାଚିତ ମହିଳା ପ୍ରତିନିଧି ସ୍ଥାନୀୟ ଶାସନ ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରିପାରିଛନ୍ତି। କଲ୍ୟାଣମୂଳକ ଏବଂ ଭିତ୍ତିଭୂମି ଯୋଜନା: ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ ଜାତୀୟ ଗ୍ରାମୀଣ ନିଶ୍ଚିତ କର୍ମନିଯୁକ୍ତି ଆଇନ (MGNREGA): ଏହି ଯୋଜନା ଅଧୀନରେ ମହିଳାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ-ତୃତୀୟାଂଶ କର୍ମନିଯୁକ୍ତି ସୁନିଶ୍ଚିତ କରାଯାଇଛି। ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳା ଯୋଜନା: ଏହା ମାଧ୍ୟମରେ ସ୍ୱଚ୍ଛ ରୋଷେଇ ଗ୍ୟାସ୍ ସଂଯୋଗ ଯୋଗାଇ ଦିଆଯାଉଛି। ଜଳ ଜୀବନ ମିଶନ: ଏହି ଯୋଜନା ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳର ପରିବାରଗୁଡ଼ିକ ପାଇଁ ଜଳ ସୁବିଧାକୁ ସମ୍ପ୍ରସାରିତ କରୁଛି। ତୃଣମୂଳ ସ୍ତରୀୟ ଏବଂ କର୍ପୋରେଟ୍ ପଦକ୍ଷେପ: 'ୟୁଏନ୍ ୱିମେନ୍ସ ଫଣ୍ଡ ଫର୍ ଜେଣ୍ଡର୍ ଇକ୍ୱାଲିଟି' (UN Women's Fund for Gender Equality) ଭଳି କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଏବଂ 'ଟୟୋଟା କିର୍ଲୋସ୍କର ମୋଟର'ର 'iCARE' ପରି କର୍ପୋରେଟ୍ ଉଦ୍ୟମଗୁଡ଼ିକ, ମହିଳା ପରିଚାଳିତ ସ୍ୱୟଂ ସହାୟକ ଗୋଷ୍ଠୀ (SHG) ଗୁଡ଼ିକୁ ସ୍ଥାନୀୟ ଉଦ୍ୟୋଗ ଏବଂ ପାରମ୍ପରିକ ହସ୍ତଶିଳ୍ପର ବିକାଶ କରିବାରେ ସହାୟତା କରୁଛନ୍ତି। ଆପଣ କେଉଁ ବିଷୟ ଉପରେ ଅଧିକ ଜାଣିବାକୁ ଚାହିଁବେ - ଆର୍ଥିକ ସହାୟତା ପ୍ରଦାନ କରୁଥିବା ସରକାରୀ ଯୋଜନା, ସ୍ୱୟଂ ସହାୟକ ଗୋଷ୍ଠୀ (SHG) ଗଠନ, କିମ୍ବା କୃଷି ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ? ସୌଜନ୍ୟରୁ: MH LODGE AND GROUP (ଥିଓସୋଫି ଅଧ୍ୟୟନ କେନ୍ଦ୍ର), ଶ୍ରୀ ଗୌତମ ମହାନ୍ତି, ଗବେଷକ, ଥିଓସୋଫିଷ୍ଟ (ବ୍ରହ୍ମବିଦ୍ୟାବିତ୍) ତଥା ଲେଖକ, ଭୁବନେଶ୍ୱର।
